Đừng biến giá xăng dầu giảm thành thách thức

Xăng dầu là mặt hàng nguyên nhiên liệu chiến lược, có vai trò hết sức quan trọng đối với nền kinh tế. Đây là một mặt hàng tác động đến rất nhiều ngành nghề sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.
Đặc biệt với Việt Nam, khi hàng năm chúng ta phải nhập khẩu trên 70% xăng dầu cho nhu cầu tiêu thụ trong nước cho nên giá xăng sẽ phụ thuộc và chịu sự ảnh hưởng rất lớn vào thị trường xăng dầu thế giới. Bên cạnh đó, việc hội nhập ngày càng sâu rộng vào kinh tế thế giới khiến sự đồng bộ giữa thị trường trong nước và thế giới là điều tất yếu.
Thời gian qua, giá dầu thế giới giảm mạnh nhưng giá xăng dầu trong nước gần đây tuy có xu hướng giảm nhưng người tiêu dùng cho rằng vẫn còn hạn chế so với mặt bằng chung của thế giới.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng rất quan tâm đến tín hiệu giảm giá của các mặt hàng tiêu dùng khác khi giá xăng dầu giảm, đặc biệt là các dịch vụ liên quan đến vận tải và giao nhận.
Đối với nền kinh tế Việt Nam – một nước vừa xuất khẩu dầu thô, vừa nhập khẩu xăng dầu thành phẩm, thì tác động của việc giảm giá xăng dầu sẽ theo 2 hướng: cả tích cực lẫn tiêu cực.
Thứ nhất, về mặt tích cực, việc giá xăng dầu giảm là có lợi cho nền kinh tế nói chung, và các doanh nghiệp trong nước nói riêng, đặc biệt là các doanh nghiệp vận tải, dường như tận dụng việc giá xăng dầu giảm để được lãi cho bản thân mà rất chậm chạp trong việc giảm giá cước vận tải.
Những động thái ứng xử này sẽ biến cơ hội từ việc giảm giá xăng dầu thành thách thức đối với nền kinh tế.
Ngoài ra, còn các ngành nghề khác như sản xuất phân bón nhựa, khai thác tài nguyên, đánh bắt thủy sản cũng được hưởng lợi khi mà xăng dầu chiếm tới 20-30% chi phí đầu vào.
Nếu chúng ta biết tận dụng thời cơ để cải cách, khuyến khích doanh nghiệp kinh doanh tốt hơn lên để chớp lấy cơ hội đầu vào giảm, thì cái thiệt do giá dầu giảm của xuất khẩu sẽ bù được vào việc tăng xuất khẩu hàng hóa khác.
Và nếu doanh nghiệp kinh doanh tốt hơn thì Nhà nước sẽ thu thuế được nhiều hơn. Ngoài ra, giá dầu thấp sẽ giúp thị trường hàng hóa khởi sắc do chi phí sản xuất giảm, đồng thời người tiêu dùng lại có thêm tiền để chi tiêu thay vì đốt vào năng lượng.
Số tiền các nền kinh tế phải đầu tư vào dầu khí sẽ được chuyển vào lĩnh vực khác của nền kinh tế để kích thích tăng trưởng, tạo việc làm. Giá dầu giảm cũng tạo ra một hướng mới thông qua giảm chi phí nhiên liệu cho các ngành sản xuất và thúc đẩy dòng vốn chảy mạnh hơn vào các thị trường đầu tư khác, như thị trường chứng khoán, ngoại hối.
Như vậy, có thể nhận ra, giá dầu giảm đem lại nhiều yếu tố tích cực cho nền kinh tế trong nước hơn là gây khó khăn.
Thứ hai, về mặt tiêu cực, việc giá xăng, dầu thế giới giảm liên tục trong thời gian gần đây khiến dư luận và các nhà làm chính sách lo ngại ngân sách hụt thu từ xuất khẩu dầu và thuế nhập khẩu giảm.
Trong khi thuế xăng dầu lại được tận thu nhiều hơn, cho thấy lợi ích của người dân và nền kinh tế chưa được đánh giá đúng. Sự ì trong việc giảm giá cước vận tải khi chi phí đầu vào chiếm phần lớn là xăng dầu đang giảm mạnh.
Hơn nữa, việc giảm giá dầu sẽ khiến ngân sách Nhà nước hụt thu một khoản rất lớn. Cụ thể, hụt thu ngân sách trong bối cảnh nợ công đang tăng nhanh và hiện gần chạm mức trần cho phép sẽ dẫn đến một tác động không mong muốn là tăng áp lực lên nợ công do cân đối thu chi ngân sách gặp khó khăn.
Bên cạnh đó, giá xăng dầu giảm cũng gây áp lực và thách thức lớn rất lớn đối với việc xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông trong nước khi mà lượng tiêu thụ xe cá nhân không ngừng tăng.
Vì vậy việc nghiên cứu đánh thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu vào các loại phương tiện này cũng thật sự cần thiết nhằm tránh sự quá tải về phương tiện giao thông trong thời gian sắp tới.
Để giải quyết phản ứng này trên thực tế, cần có biện pháp quản lý khác hiệu nghiệm hơn vào thời điểm này. buộc các doanh nghiệp vận tải phải giảm theo đúng xu thế biến động của thị trường.
Vì vậy, cơ quan chức năng cần vào cuộc nghiên cứu, nhằm có những điều chỉnh chính sách kịp thời, bởi giá dầu thế giới dự báo sẽ còn tiếp tục giảm. Để hài hòa lợi ích trong kinh doanh xăng dầu thì phải hài hòa 3 lợi ích: Nhà nước- Doanh nghiệp -Người tiêu dùng. Với Nhà nước là thuế, giá giảm thì thuế phải tăng lên.
Năm 2014, thuế xăng dầu đã điều chỉnh rồi, mức thuế cao nhất có thể lên tới 40%. Với Doanh nghiệp xăng dầu chúng ta phải thừa nhận là họ cũng phải kinh doanh có lãi chứ không thể lỗ. Doanh nghiệp xăng dầu nhiều năm nay đều công bố có lãi cả.
Còn về phía người tiêu dùng, giá tăng lên thì phải chịu mua xăng dầu với giá cao nên khi giá xuống thấp thì người tiêu dùng sẽ được hưởng giá thấp. Áp lực cạnh tranh trực tiếp tác động đến toàn bộ nền kinh tế và từng doanh nghiệp.
Đồng thời, cần có ngay các phương án, đề xuất để Chính phủ và doanh nghiệp cùng tận dụng cơ hội giá dầu giảm. Biết cách điều tiết ở đây, có nghĩa là các loại hàng hóa, dịch vụ có ảnh hưởng trực tiếp, hoặc gián tiếp từ giá xăng dầu, theo tín hiệu thị trường, sẽ phải nhanh chóng điều chỉnh giảm giá ở mức độ phù hợp, sẽ có lợi cho cả nền kinh tế, bởi tăng sức cầu, tăng sức cạnh tranh về hàng hóa và dịch vụ