TÔI CÓ NÊN HỌC LUẬT?

Có những quyết định chỉ mất vài phút để đưa ra nhưng lại ảnh hưởng đến nhiều năm sau đó. Chọn ngành học đại học là một trong những quyết định như vậy.

Nếu bạn đang đọc những dòng này, có thể bạn đang cân nhắc ngành Luật. Có thể bạn đã từng nghĩ đến hình ảnh một luật sư tranh luận trước tòa, một thẩm phán đưa ra phán quyết, hay một chuyên gia pháp lý làm việc trong doanh nghiệp. Cũng có thể bạn chưa thật sự biết người học luật làm gì, chỉ đơn giản là đang tìm kiếm một ngành học phù hợp với bản thân.

Dù lý do là gì, trước khi hỏi “Tôi sẽ học gì trong ngành Luật?”, có lẽ bạn nên bắt đầu bằng một câu hỏi khác:

“Tôi là ai và tôi muốn trở thành người như thế nào trong tương lai?”

Bởi lẽ, chọn ngành học không đơn thuần là chọn một nghề nghiệp. Đó là lựa chọn một cách tư duy, một môi trường phát triển và một hành trình trưởng thành.

—

Học luật không chỉ là học luật

Nhiều người nghĩ rằng học luật là học các bộ luật và ghi nhớ các điều khoản. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ.

Từ xưa và đặc biệt trong thế giới hiện đại, luật học ngày càng trở thành ngành khoa học nghiên cứu cách xã hội vận hành, cách các tổ chức ra quyết định, cách các quyền và lợi ích được bảo vệ, cũng như cách giải quyết những xung đột phát sinh trong đời sống kinh tế và xã hội.

Khi học luật, bạn sẽ không chỉ học các quy định pháp luật.

Bạn sẽ học cách đặt câu hỏi.

Bạn sẽ học cách phân tích vấn đề.

Bạn sẽ học cách đánh giá các lập luận khác nhau.

Bạn sẽ học cách nhìn nhận một sự việc từ nhiều góc độ trước khi đưa ra kết luận.

Nói cách khác, luật học trước hết là quá trình rèn luyện tư duy.

Đó cũng là lý do vì sao ở nhiều quốc gia phát triển, bằng cử nhân luật không chỉ được xem là sự chuẩn bị cho nghề luật sư hay thẩm phán, công tố viên mà còn là nền tảng cho những người muốn tham gia quản trị doanh nghiệp, hoạch định chính sách, ngoại giao, quản lý công, phát triển quốc tế hay khởi nghiệp.

—

Bạn có thực sự phù hợp với ngành Luật?

Không có một “mẫu người lý tưởng” dành cho ngành Luật.

Bạn không nhất thiết phải là người nói nhiều.

Bạn cũng không nhất thiết phải là học sinh giỏi Văn hay giỏi Sử.

Tuy nhiên, những người học luật thành công thường có một vài điểm chung.

Họ tò mò trước những vấn đề của xã hội

Họ thích tìm hiểu lý do đằng sau các quy định

Họ không dễ dàng chấp nhận một kết luận chỉ vì người khác nói như vậy

Họ muốn biết điều gì là đúng, điều gì là hợp lý và điều gì là công bằng

Họ sẵn sàng dành thời gian để suy nghĩ

Nếu bạn cảm thấy những điều đó phần nào phản ánh con người mình, có thể luật học là một lựa chọn đáng để cân nhắc.

—

Những điều bạn sẽ gặp khi bước vào khoa/trường luật

Có một sự thật mà mọi sinh viên luật đều sẽ sớm nhận ra khi bước vào giảng đường ngành luật:

Luật học khác khá xa so với những gì họ hình dung trước khi nhập học.

Bạn sẽ phải:

Đọc nhiều hơn.

Viết nhiều hơn.

Suy nghĩ nhiều hơn.

Đôi khi, bạn sẽ thấy khó chịu vì không có một đáp án duy nhất.

Trong toán học, một phép tính thường dẫn đến một kết quả chính xác.

Trong luật học, cùng một vấn đề có thể tồn tại nhiều cách tiếp cận khác nhau và nhiều lập luận khác nhau.

Bạn sẽ học cách chấp nhận sự phức tạp.

Bạn sẽ học cách bảo vệ quan điểm của mình bằng lý lẽ thay vì cảm xúc.

Bạn sẽ học cách thay đổi quan điểm khi xuất hiện những lập luận tốt hơn.

Đó không chỉ là kỹ năng nghề nghiệp.

Đó là quá trình trưởng thành về trí tuệ.

—

Người học luật trong thế kỷ XXI

Trong nhiều thập niên, đào tạo luật ở nhiều quốc gia tập trung chủ yếu vào việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho các cơ quan nhà nước, cơ quan tư pháp và các nghề luật truyền thống.

Những lĩnh vực này vẫn giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của xã hội và luôn là một trong những con đường nghề nghiệp danh giá của người học luật.

Tuy nhiên, thế giới đang thay đổi rất nhanh.

Ngày nay, các vấn đề pháp lý không chỉ xuất hiện trong tòa án hay cơ quan nhà nước.

Chúng xuất hiện trong:

Hoạt động kinh doanh

Thương mại quốc tế

Đầu tư và tài chính

Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo

Bảo vệ dữ liệu cá nhân

Phát triển bền vững

Quản trị doanh nghiệp

Điều đó đòi hỏi người học luật không chỉ hiểu pháp luật mà còn phải hiểu môi trường kinh tế, công nghệ và quản trị mà pháp luật đang điều chỉnh.

—

Học luật tại UEH: Một cách tiếp cận liên ngành

Trong bối cảnh đó, các chương trình đào tạo luật tại UEH được xây dựng trên nền tảng liên ngành giữa pháp luật, kinh tế, kinh doanh, công nghệ, quản lý và chính sách công.

Người học không chỉ được trang bị kiến thức pháp lý nền tảng mà còn được tiếp cận với những vấn đề thực tiễn của nền kinh tế hiện đại, từ hoạt động doanh nghiệp, thị trường, đầu tư và thương mại đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Cách tiếp cận này không nhằm thay thế hay đối lập với mô hình đào tạo luật truyền thống.

Trái lại, nó mở rộng thêm những không gian nghề nghiệp mới cho người học luật trong bối cảnh xã hội và nền kinh tế đang thay đổi nhanh chóng.

Sinh viên luật ngày nay có thể lựa chọn nhiều con đường khác nhau:

Luật sư

Thẩm phán

Kiểm sát viên

Chuyên viên pháp chế doanh nghiệp

Chuyên gia tuân thủ (Compliance)

Chuyên gia quản trị rủi ro

Chuyên gia chính sách công

Chuyên viên trong các Tổ chức quốc tế và các dự án phát triển

Điểm chung của những con đường đó là nhu cầu ngày càng cao đối với những người có khả năng kết nối tri thức pháp luật với các lĩnh vực khác của đời sống.

—

Đôi lời nhắn gửi trước khi bạn đưa ra quyết định

Không ai có thể trả lời thay bạn câu hỏi liệu ngành Luật có phải là lựa chọn đúng hay không.

Nhưng nếu bạn là người:

Quan tâm đến xã hội

Thích suy nghĩ

Thích đặt câu hỏi

Muốn hiểu cách thế giới vận hành

Mong muốn tạo ra những tác động tích cực đối với cộng đồng

thì luật học là một hành trình đáng để bắt đầu.

Hãy chọn ngành Luật không phải vì nghe nói đây là ngành “hot”, cũng không phải vì người khác khuyên bạn nên học.

Hãy chọn ngành Luật nếu bạn tin rằng mình muốn hiểu con người, hiểu xã hội và muốn dùng tri thức để góp phần làm cho xã hội đó trở nên công bằng, văn minh và tốt đẹp hơn.

Giá trị lớn nhất của luật học không nằm ở những điều luật được ghi trong văn bản, mà nằm ở khả năng giúp con người chung sống với nhau bằng lý trí, trách nhiệm và sự tôn trọng lẫn nhau.